Przygotowanie powierzchni stalowej
Klucz do trwałości

Przygotowanie Powierzchni

Metody, normy ISO 8501, stopnie czystości SA i St, profil kotwiczący

Znaczenie przygotowania powierzchni

Przygotowanie powierzchni (ang. Surface Preparation) to najważniejszy etap prac antykorozyjnych. Odpowiada za 70-80% trwałości całego systemu malarskiego. Żadna, nawet najdroższa farba, nie zabezpieczy stali, jeśli zostanie nałożona na rdzę, tłuszcz lub zgorzelinę.

3 Cele przygotowania
  1. Czystość: Usunięcie rdzy, zgorzeliny, olejów, soli i starych powłok.
  2. Profil (chropowatość): Zwiększenie powierzchni kontaktu (kotwiczenie mechaniczne).
  3. Aktywacja: Odsłonięcie "świeżego" metalu o wysokiej energii powierzchniowej.

Metody przygotowania powierzchni

Wybór metody zależy od wymaganego stopnia czystości, warunków na budowie oraz budżetu.

Obróbka strumieniowa

Piaskowanie, śrutowanie

Najskuteczniejsza metoda. Uderzanie ścierniwem pod ciśnieniem. Daje najwyższą czystość (SA 3) i profil kotwiczący.

Czyszczenie ręczne

Szczotki, szlifierki

Metoda mechaniczna (Power Tool Cleaning). Usuwa luźną rdzę. Nie daje profilu. Dla małych napraw (St 2, St 3).

Metoda płomieniowa

Czyszczenie termiczne

Użycie palnika acetylenowo-tlenowego do usunięcia zgorzeliny i powłok. Rzadko stosowana.

Stopnie czystości wg ISO 8501-1

Norma PN-EN ISO 8501-1 to "biblia" antykorozji. Definiuje wzorce wzrokowe dla stopni przygotowania.

Obróbka strumieniowo-ścierna (Sa)

Sa 1

Lekkie

Usunięcie luźnej rdzy i zgorzeliny. Mało skuteczne.

Sa 2

Dokładne

Widoczne cienie i smugi zanieczyszczeń. ~66% czysty metal.

Sa 2½

Bardzo dokładne

Standard! Jednolity kolor, tylko lekkie cienie. ~95% czysty metal.

Sa 3

Do czystego

100% czysty metal. Jednolita, metaliczna barwa. Dla offshore.

Czyszczenie ręczne i mechaniczne (St)

Stopień Opis Narzędzia
St 2 Dokładne czyszczenie ręczne/mechaniczne. Usunięcie luźnej rdzy i zgorzeliny. Powierzchnia ma metaliczny połysk. Skrobaki, szczotki druciane
St 3 Bardzo dokładne czyszczenie mechaniczne. To samo co St 2, ale znacznie dokładniej (do "białego" metalu). Szlifierki, szczotki obrotowe

Profil kotwiczący (Chropowatość)

Farba potrzebuje "zamka" mechanicznego, aby trzymać się stali. Ten zamek to chropowatość powierzchni.

Parametry profilu

  • Rz (Ry5): Średnia wysokość profilu (najczęstszy parametr).
  • Ry: Maksymalna wysokość profilu.

Wymagania dla farb

  • Grunty alkidowe: 25-50 μm
  • Grunty epoksydowe: 40-70 μm
  • Grunty cynkowe: 50-85 μm
Uwaga na "piki"!

Zbyt wysoki profil (>100 μm) jest groźny! Wierzchołki profilu mogą wystawać ponad cienką warstwę gruntu (np. 15-20 μm) i powodować korozję punktową (tzw. "pinpoint rusting").

Warunki klimatyczne aplikacji

Malowanie i piaskowanie musi odbywać się w ściśle określonych warunkach:

Temperatura

Stal min. 3°C powyżej punktu rosy. Farba min. 5°C (zwykle).

Wilgotność

Wilgotność względna (RH) max. 85%. Dla farb cynkowych min. 50% (do utwardzania).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy St 3 jest lepsze niż Sa 2?

Nie. Nawet najlepsze czyszczenie mechaniczne (St 3) nie usuwa rdzy z wżerów i nie tworzy dobrego profilu kotwiczącego. Sa 2 (piaskowanie) jest zawsze lepszą metodą dla trwałości.

Czym różni się Sa 2.5 od Sa 3?

Sa 2.5 dopuszcza lekkie cienie i przebarwienia na stali. Sa 3 wymaga idealnie jednolitej, metalicznej barwy bez żadnych cieni. Sa 3 jest 2-3 razy droższe w wykonaniu.

Jak sprawdzić zasolenie powierzchni?

Testem Bresle'a (metoda ISO 8502-6). Mierzy on stężenie soli rozpuszczalnych. Limit dla C5 wynosi zazwyczaj max. 20 mg/m² (chlorków).